Federación Española de Esperanto

Lingva angulo 9: Poste, sed ne pli poste

Laŭlonge de la dudeka jarcento -laŭ kelkaj buŝoj, eĉ pli frue- nevidebla kaj insida viruso malrapidete, sed nereteneble eklokis sin en la kapoj de la stranguloj parolantaj la nedeĉifreblan ĵargonon de Zamenhof. Iom post iom la tuta parolantaro, la tuta pura-kora kaj interna-idea esperanta komunumo, cedis al la siren-kantoj de la skabia mikrobo, kies sinua korpeto plej facile delogis la mensajn talpojn.

Kaj kredu, ke unue ĝi atingis nur la ĵusbakitajn komencantojn, sed tre baldaŭ ĝi eksuĉis ankaŭ la cerbon de la studemaj progresintoj. Iom poste ĝi alkroĉiĝis al la lipoj de la esperanto-instruistoj... kaj PLI poste ĝi senhonte atakis la kremon de la eta parolantaro, t. e. la plej senriproĉaj verkistoj kaj eĉ la fiaj gramatikumantoj, kiuj febre stokas artikolojn por la lingvaj anguloj de Boletín...

Ĉu vi jam divenis la kialon de mia plendeto?

Ni legu la unuan difinon de poste en nia bona olda PIV: "Pli malfrue: antaŭe kion vi devas, poste kion vi volas; leĝo valoras por poste, sed ne por antaŭe". La evidenta traduko en la hispanan estas más tarde (= después).

Oni instruis al ni, ke vortara difino estas principe interŝanĝebla kontraŭ ties kap-vorto. Tial, esprimo kia *Li venos pli poste aŭ *Faru tion pli poste povas signifi nur *Li venos pli pli malfrue kaj *Faru tion pli pli malfrue, respektive en la hispana *Vendrá más más tarde (*Vendrá más después) kaj *Haz eso más más tarde (*Haz eso más después).

En esperanto ne eblas uzi la formon *pli poste, ĉar ĝi estas absurda. Oni do ne diru Nun estas la oka, poste estos la oka kaj duono, kaj *pli poste estos la naŭa, sed simple ...kaj (ankoraŭ) poste estos la naŭa, aŭ ...kaj pli malfrue estos la naŭa.

Se ĉi artikolo estus ne pri esperanto, sed pri la hispana, decus nun paroli pri la esprimo *el más mayor/ el más grande fronte al el menor/ el más pequeño. Sed feliĉe por vi, kara leganto, la lingva angulo tuŝas nur esperanton...